Άνοια: τι είναι, αιτίες και συμπτώματα
από Γιώτα Λ.
Τι είναι η άνοια
Με τον όρο «άνοια» χαρακτηρίζουμε τη κατάσταση στην οποία εμφανίζονται συμπτώματα εξασθένισης των νοητικών λειτουργιών, όπως προβλήματα στη μνήμη, τη κρίση, το λόγο, τη γραφή τη συμπεριφορά, τη δυσκολία στο χειρισμό διαφόρων αντικειμένων ή και την αντίληψη.
Ο όρος αυτός αναφέρεται σε μια σειρά συμπτωμάτων που παρουσιάζουν τα άτομα που προσβάλλονται από νοσήματα στον εγκέφαλο. Η πιο γνωστή μορφή άνοιας είναι η νόσος Alzheimer και εμφανίζεται κυρίως σε άτομα άνω των 60 ετών.
Αιτίες της άνοιας
Η πρώιμη αναγνώριση της άνοιας είναι και πολύ σημαντική, καθώς πολλές μορφές της είναι αναστρέψιμες. Η ηλικία είναι η μεγαλύτερη αιτία εμφάνισης της νόσου, καθώς άτομα άνω των 60 φαίνεται να εμφανίζουν άνοια, ενώ άτομα μεγαλύτερα των 65 ετών η πιθανότητα να εμφανίσουν συμπτώματα άνοιας είναι διπλάσια.
Άτομα που είχαν χτύπημα στο κεφάλι ή έχουν σύνδρομο Down φαίνεται να οδηγούνται σε άνοια πιο συχνά από άλλους. Ακόμη, η κληρονομικότητα, η ύπαρξη του γονιδίου APOE4 αυξάνει κατά 2.2 φορές την πιθανότητα να εμφανιστεί η νόσος.
Επιπλέον, σημαντικό ρόλο παίζουν και το κάπνισμα, η υπέρταση, ο διαβήτης, η υψηλή χοληστερίνη και η παχυσαρκία• άτομα που αθλούνται, κάνουν μεσογειακή δίαιτα και εξασκούν συνεχώς το μυαλό τους φαίνεται να αποτρέπουν τη νόσο σε κάποιο βαθμό.
Συμπτώματα της άνοιας
Το πιο γνωστό σύμπτωμα είναι η διαταραχή της μνήμης• ο ασθενής αδυνατεί να θυμηθεί γεγονότα του προσφάτου παρελθόντος, τα αγαπημένα του πρόσωπα και κάνουν συνεχώς τις ίδιες ερωτήσεις.
Επίσης, παρατηρείται η διαταραχή στο λόγο• αδυνατούν να αρθρώσουν σωστά τις λέξεις και ξεχνούν τι θέλουν να πουν, όπως επίσης και να κατανοήσουν αυτά που τους λένε.
Η διαταραχή στην αντίληψη του χώρου και στον προγραμματισμό είναι ακόμα κάποια από τα συμπτώματα της άνοιας. Τα άτομα αδυνατούν να προσανατολιστούν, χάνονται εύκολα, δε μπορούν πλέον να εκτελέσουν τις καθημερινές σύνθετες δραστηριότητες.
Ακόμη, είναι δυνατό να έχουν ανάρμοστη συμπεριφορά και να αδιαφορούν για τις επιπτώσεις των πράξεών τους, καθώς υπάρχει μεγάλη μεταβολή στη προσωπικότητά τους.
Μπορεί να γίνονται επιθετικοί, να φτάσουν στο σημείο να έχουν ψευδαισθήσεις (με πιο συχνό περιεχόμενο τα ζώα και τα συγγενικά πρόσωπα) ή να αγχώνονται διαρκώς (παραληρητικές ιδέες) ότι κάποιος προσπαθεί να τους κάνει κακό ή ότι τα αγαπημένα τους πρόσωπα δεν είναι τα πραγματικά.